human rezunyW ukraińskim mieście Humań (hebr. Uman) odsłonięto pomnik Iwana Gonty oraz Maksyma Żeleźniaka, czyli organizatorów i sprawców tzw. rzezi humańskiej (link) z dnia 21 czerwca 1768 roku.

Tzw. koliszczyzna (link) wymordowała wtedy ok. 20 tys. Żydów, Polaków oraz ukraińskich unitów. Zbrodniarze nie oszczędzali kobiet i dzieci. Liczbę ofiar koliszczyzny szacuje się na od 100 tys. do 200 tys. zamordowanych (głównie Żydów i Polaków).

[Na tle tych straszliwych wydarzeń powstały m.in. Sen srebrny Salomei Juliusza Słowackiego, powieść poetycka Zamek kaniowski Seweryna Goszczyńskiego i Koliszczyzna i stepy Michała Grabowskiego]

Pomnik został ufundowany przez miejscowy biznes. Edward Dolinski z Ukraińskiego Komitetu Żydowskiego powiedział izraelskim mediom, że za pomnikiem stoi nacjonalistyczna partia Swoboda. Na uroczystości pobłogosławienia pomnika, jak informuje portal informacyjny ridna.ua, ma się pojawić w sobotę m.in. zwierzchnik niekanonicznego Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego Filaret. Granitowy pomnik „hajdamackich rezunów” waży 5 ton.

Każdego roku podczas żydowskiego Nowego Roku (Rosz Haszana) grób wielkiego rabina Nachmana (prawnuka twórcy chasydyzmu Baal Szem Towa i jednocześnie założyciela ruchu chasydzkiego Breslew) w ukraińskim Humaniu odwiedzają tłumy Żydów z Izraela i diaspory. W tym roku żydowskich pielgrzymów atakowali ukraińscy nacjonaliści związani m.in. z partią Swoboda.

Zanim Nachaman rozpoczął działalność cadyka, zapragnął udać się do Erec Israel (Ziemi Izraela), aby stamtąd otrzymać błogosławieństwo i zaczerpnąć sił do dalszego nauczania ludu. Rabin Nachman z Bracławia (נחמן מברסלב) przebywał w Izraelu w latach 1798-1799. Nachman pragnął także odwiedzić groby sławnych cadyków – Szymona bar Jochaja i Izaaka Lurii. Podróż ta zaważyła na całym nauczaniu, jakie później głosił, i była niewątpliwie najważniejszym wydarzeniem mistycznym w jego życiu.

Z podróżą Reb Nachmana do Erec Israel związanych jest wiele wydarzeń, do których on sam przywiązywał wielkie znaczenie, był to rodzaj znaków, jakie wiodły go przez cały czas podróży. Przed Nachmanem piętrzą się trudności podczas całej jego podróży: na samym początku rodzina odradza mu wyjazd, Nachman nie ma wystarczającej ilości pieniędzy na podróż, co gorsza tuż przed planowanym wyjazdem umiera jego córeczka. Pragnienie i tęsknota do Ziemi Izraela były jednak większe. „Większa część mojej osoby już tam jest, a mniejsza ma obowiązek podążać za większą” – powiadał.

Odwiedził Tyberiadę, Safed, Jafo i wiele innych miejsc. Nie dotarł jednak do Jerozolimy – w ostatniej chwili zmienił zdanie. Do powrotu do Europy zmusił go wybuch epidemii i wieść o najeździe Napoleona.

Od wielu lat w Izraelu mówi się o ekshumacji grobu rabina i pochowaniu go w Jerozolimie.

Source: Skandal w ukraińskim Humaniu – pomnik dla morderców Żydów, Polaków i unitów